Trẻ Em Mấy Tuổi Dùng Được Kính Áp Tròng Kiểm Soát Cận Thị Ortho-K?

Cận thị đang xuất hiện sớm ở trẻ em và tiến triển nhanh nếu không được kiểm soát đúng cách. Trong các phương pháp hiện đại, Ortho-K nổi bật nhờ khả năng làm chậm tăng độ cận và giúp trẻ nhìn rõ suốt cả ngày mà không cần đeo kính gọng. Nhưng trẻ em mấy tuổi thì mới có thể bắt đầu dùng Ortho-K? Bài viết này sẽ giúp phụ huynh hiểu rõ độ tuổi phù hợp và cách lựa chọn nơi thực hiện Ortho-K an toàn cho con.

Cận thị là gì và vì sao cần kiểm soát cận thị sớm?

Cận thị là hiện tượng mắt nhìn xa mờ, nhìn gần rõ. Tình trạng này ngày càng phổ biến ở trẻ em, đặc biệt trong bối cảnh trẻ tiếp xúc nhiều với màn hình máy tính, điện thoại, học tập căng thẳng, nhìn gần liên tục trong thời gian dài và ít vận động ngoài trời. Nếu không được kiểm soát đúng lúc, cận thị có thể tiến triển nhanh, từ mức nhẹ đến mức nặng, thậm chí làm tăng nguy cơ biến chứng mắt trong tương lai như thoái hóa võng mạc, bong võng mạc, tăng loạn thị, hoặc cận nặng rất khó điều chỉnh. Vì vậy, phụ huynh cần kiểm soát cận thị từ sớm cho trẻ, ngay khi trẻ bắt đầu có dấu hiệu cận, chính là một bước quan trọng để bảo vệ thị lực lâu dài cho con.

Trong số các phương pháp kiểm soát cận thị hiện nay, một trong những giải pháp được nhiều chuyên gia nhãn khoa khuyến nghị ở trẻ em là sử dụng kính áp tròng ban đêm Ortho-K, tức Orthokeratology hay thường được gọi tắt là Ortho-K.

Ortho-K là gì?

Ortho-K là loại kính áp tròng cứng, thấm khí, được thiết kế đặc biệt để trẻ có thể đeo vào ban đêm khi ngủ. Khi “mang” kính, giác mạc sẽ được định hình nhẹ nhàng, làm mặt trước của giác mạc hơi “dẹt” hơn, từ đó thay đổi cách ánh sáng đi vào mắt, giúp lấy nét rõ vào võng mạc trong khi trẻ thức dậy, mà không cần đeo kính gọng hay kính áp tròng ban ngày.

Cơ chế này không chỉ giúp trẻ nhìn rõ mà còn được chứng minh có tác dụng làm chậm quá trình phát triển cận thị, nghĩa là làm chậm việc trục nhãn cầu kéo dài, giảm tốc độ tăng độ cận theo thời gian. Hiệu quả của phương pháp kiểm soát cận thị này có thể lên đến 60%.

Ngoài ra, khi so sánh với kính gọng hay kính áp tròng mềm thông thường, Ortho-K còn có ưu điểm không cần đeo thêm gì vào ban ngày, việc này rất thuận tiện cho trẻ tham gia học tập, thể thao, vui chơi và là một giải pháp không phẫu thuật, không xâm lấn, an toàn cho trẻ nếu tuân thủ vệ sinh khi đeo, tháo và bảo quản đúng cách. 

Trẻ em mấy tuổi dùng được Ortho-K?

Vấn đề “bao nhiêu tuổi là phù hợp để bắt đầu đeo Ortho-K” là mối quan tâm lớn của nhiều phụ huynh khi tiếp cận đến phương pháp kiểm soát cận thị này.

• Theo thông tin từ các chuyên gia kiểm soát cận thị, Ortho-K có thể áp dụng cho trẻ từ khoảng 6 tuổi trở lên, nếu trẻ đã bị cận thị và đủ khả năng hợp tác trong việc đeo tháo kính, vệ sinh lens dưới sự giám sát và hướng dẫn của bố mẹ, bác sĩ.
• Một phân tích tổng hợp của American Academy of Ophthalmology – AAO (năm 2018) ghi nhận rằng trong nhiều nghiên cứu lâm sàng, việc bắt đầu sử dụng kính Ortho-K từ độ tuổi sớm khoảng 6–8 tuổi sẽ mang lại hiệu quả lớn hơn trong việc làm chậm tiến triển cận thị.
• Một nghiên cứu khác trong thời gian gần đây ở Scandinavia khi theo dõi tập trẻ từ 6–12 tuổi, với mức độ cận thị từ nhẹ đến trung bình và có sử dụng Ortho-K trong 18 tháng cho thấy: nhóm dùng Ortho-K có mức tăng trục nhãn cầu (axial length) thấp hơn đáng kể và tốc độ tiến triển cận trung bình chậm hơn khoảng 59% so với nhóm trẻ cận chỉ đeo kính gọng. Đồng thời nghiên cứu cũng không ghi nhận biến chứng nghiêm trọng nào cần điều trị.

Từ những dữ liệu này, có thể nói rằng: khoảng 6–8 tuổi trở lên là độ tuổi được coi là phù hợp để xem xét bắt đầu liệu trình kiểm soát cận thị bằng kính áp tròng Ortho-K, đặc biệt nếu trẻ đã  cận thị và được sự đồng thuận, giám sát của phụ huynh kết hợp cùng sự đồng hành chuyên môn của bác sĩ chuyên khoa.

Lưu ý an toàn khi sử dụng Ortho-K

Mặc dù Ortho-K là một phương pháp kiểm soát cận đem lại hiệu quả cao, tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ nằm ở câu hỏi “bao nhiêu tuổi” trẻ có thể bắt đầu sử dụng, mà còn là trẻ có đủ ý thức giữ vệ sinh, tuân thủ đeo tháo lens và phụ huynh có hợp tác trong việc tái khám định kỳ hay không. Nếu trẻ còn quá nhỏ, chưa ý thức rõ ràng hoặc không phối hợp tốt, việc dùng lens có thể gặp nhiều khó khăn, thậm chí còn có thể gây ra tổn thương nếu lens không được vệ sinh và sử dụng đúng cách.

Khi trẻ đến thăm khám tại các Trung tâm Kiểm soát Cận thị uy tín và chuyên nghiệp, nếu mắt con phù hợp với kính Ortho-K, các bác sĩ và cử nhân khúc xạ sẽ hướng dẫn con thật kĩ cách vệ sinh kính trước khi đeo và sau khi tháo. Các bước này không yêu cầu kĩ thuật quá phức tạp, nhưng đòi hỏi sự tự giác, ý thức vệ sinh cao, để con luôn đảm báo kính được sạch sẽ, an toàn, tránh những tác động xấu lên giác mạc nếu không được vệ sinh đúng cách. Với kinh nghiệm điều trị cho hàng nghìn ca, Trung tâm Kiểm soát Cận thị Mắt Sài Gòn gợi ý “Quy tắc bàn tay phải” giúp con dễ dàng ghi nhớ hơn trong quá trình đeo – tháo lens tại nhà.

Vì sao nên lựa chọn liệu trình Ortho-K tại nơi uy tín

Việc dùng kính áp tròng Ortho-K không chỉ đơn giản là ba mẹ “mua lens rồi cho con đeo ngủ.” Để đảm bảo hiệu quả lâu dài và an toàn, phương pháp này cần một quy trình hoàn chỉnh và chuyên nghiệp, gồm:

• Khám mắt đầy đủ, đo chính xác giác mạc, trục nhãn cầu, độ cận để bác sĩ hoặc cử nhân khúc xạ có thể xác định xem Ortho-K có phù hợp với mắt trẻ không.
• Thiết kế lens cá nhân hóa: vì giác mạc mỗi người khác nhau, nếu lens không phù hợp có thể gây cảm giác cộm, chèn ép giác mạc, thậm chí làm tổn thương giác mạc.
• Hướng dẫn kỹ cách đeo – tháo – vệ sinh lens đặc biệt quan trọng ở trẻ em. Phụ huynh cần theo sát đảm bảo trẻ rửa tay sạch, thực hiện đúng quy trình hàng ngày thời gian đầu.
• Tái khám định kỳ để kiểm tra sức khỏe giác mạc, khoảng cách trục nhãn cầu, độ cận  nhằm điều chỉnh lens lẫn liệu trình nếu cần.

Khi thực hiện đầy đủ như trên ở một cơ sở uy tín, có đội ngũ bác sĩ và cử nhân khúc xạ chuyên môn cao, kết hợp cùng thiết bị đo hiện đại và lens chính hãng, thì Ortho-K có thể là một trong những phương pháp an toàn và hiệu quả nhất để kiểm soát cận thị cho trẻ. Tại Trung tâm Kiểm soát Cận thị Mắt Sài Gòn, trẻ sẽ được đội ngũ chuyên môn như bác sĩ nhãn khoa, cử nhân khúc xạ giàu kinh nghiệm cùng đồng hành trong suốt quá trình từ thăm khám chuyên sâu, tư vấn phương pháp kiểm soát cận phù hợp và tái khám định kỳ. Đặc biệt hơn hết, khi đến Trung tâm tư vấn, nếu kết quả cho thấy trẻ phù hợp với Ortho-K, con còn có thể trải nghiệm việc “đeo kính và ngủ thử” ngay tại trung tâm để phụ huynh và bác sĩ có thể đánh giá khả năng thích nghi với Ortho-K của con và cân nhắc các bước điều trị tiếp theo.

Ngược lại, nếu ba mẹ lựa chọn những cơ sở thiếu uy tín, thiếu sự theo dõi và đồng hành, lens giá rẻ không rõ nguồn gốc, hoặc phụ huynh và trẻ không tuân thủ vấn đề vệ sinh, có thể làm tăng nguy cơ viêm giác mạc hoặc các biến chứng giác mạc sau đó ở trẻ.

Hành trình kiểm soát cận hiệu quả nên bắt đầu đúng lúc!

Vậy nên, nếu con bắt đầu có dấu hiệu cận thị và đang ở độ tuổi học đường, liệu trình kiểm soát cận thị bằng kính Ortho-K có thể được áp dụng từ khoảng 6–8 tuổi là thời điểm hợp lý. Đặc biệt hơn, khi cân nhắc phương pháp này, phụ huynh nên tìm đúng cơ sở uy tín, nơi có các bác sĩ và cử nhân khúc xạ giàu kinh nghiệm, lens chính hãng như Trung tâm Kiểm soát Cận thị Mắt Sài Gòn và tuân thủ chặt chẽ quy trình đeo – tháo – vệ sinh lens, cũng như tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Ortho-K không hứa hẹn “chữa khỏi cận thị,” nhưng có thể giúp kiểm soát tốc độ tiến triển cận thị, giảm nguy cơ cận nặng và các biến chứng về mắt sau này, đồng thời mang lại cho trẻ một cuộc sống năng động, học tập và sinh hoạt thoải mái hơn khi không cần đeo thêm kính gọng ban ngày.